Gündelik hayatta akrabalık olarak ifade edilen ve insanların kendi aile çevresini yansıtan hısımlık, kişinin hangi soya bağlı olduğunun veya hangi soydan geldiğinin belirlenmesidir. Başka bir ifade ile hısımlık; gerçek kişiler arasında, doğumla veya bazı hukuki işlemler ile oluşan bağ nedeniyle ortaya çıkan yakınlık ilişkisidir
Gerçek kişiler arasındaki yakınlık durumunu ifade eden hısımlık, çeşitli türlere ayrılır. Medeni Kanun’a göre hısımlık; kan hısımlığı, kayın hısımlığı ve evlat edinmeden doğan hısımlık olarak üçe ayrılır.
KAN HISIMLIĞI
Kişiler arasındaki kan bağından oluşan yakınlıktır. Birbirlerinin kanından ya da ortak bir soydan gelen insanlar arasındaki yakınlık ilişkisini ifade eder. Medeni Kanun’un 17. maddesinde düzenlenen kan hısımlığı; üstsoy- altsoy hısımlığı ve yansoy hısımlığı olmak üzere ikiye ayrılır.
Üstsoy- Altsoy Hısımlığı
Birbirlerinin soyundan gelen kişiler arasındaki hısımlıktır. Üstsoy hısımlığı, yukarıya doğru düz bir çizgi şeklinde uzayan hısımlıktır. Kişilerin kendilerinin veya kendilerinden önceki nesillerin dünyaya gelmesine sebep olan kişiler üstsoy olarak adlandırılır. Örneğin, kişinin anne babası; dedesi, ninesi ile onların anne ve babaları bir kimsenin üstsoyudur. Kişilerin dünyaya gelmesine sebep oldukları kendilerinden sonraki kişilere ve nesillere ise altsoy denir. Bu hısımlık, aşağı doğru düz bir çizgi şeklinde devam eder. Örneğin, bir kimsenin çocukları, torunları, torun çocukları o kişinin altsoyudur
Yansoy Hısımlığı
Ortak bir soydan (kökten) gelenler arasındaki hısımlıktır. Örneğin, kardeşler birbirlerinin yansoy kan hısımlarıdır. Yeğen, teyze, amca, hala, dayı gibi hısımlıklar da yansoy hısımdır
KAYIN HISIMLIĞI
Kayın hısımlığı, evlenme sonucunda meydana gelen hısımlıktır. Buna göre evlenen kişilerden her birinin ailesi “diğer tarafın” kayın hısmı akrabası olur. Evlilik ile oluşan bu hısımlık, evlilik sona erse dahi devam eder. Başka bir ifade ile evlilik ile başlayan kayın hısımlığı, kanun gereği, asla sona ermez.
EVLAT EDİNMEDEN DOĞAN HISIMLIK
Yapay hısımlık veya suni hısımlık olarak da ifade edilen bu hısımlık, evlat edinme işleminin tamamlanmasıyla birlikte evlatlık ile evlat edinen kişi arasında oluşan hısımlıktır. Evlat edinme işleminin tamamlanma anı ise evlat edinme kararının mahkeme tarafından onaylandığı andır. Mahkemece verilen karar sonrasında evlat edinen ile evlatlık arasında bir üstsoy-altsoy hısımlığı meydana gelir. Bundan dolayıdır ki bir sözleşme olarak ifade edilen “evlat edinme” daha önceden aralarında kan bağına dayalı bir yakınlık olmayan kişiler arasında akrabalık oluşturur.
Gerçek kişiler arasındaki yakınlık durumunu ifade eden hısımlık, çeşitli türlere ayrılır. Medeni Kanun’a göre hısımlık; kan hısımlığı, kayın hısımlığı ve evlat edinmeden doğan hısımlık olarak üçe ayrılır.
KAN HISIMLIĞI
Kişiler arasındaki kan bağından oluşan yakınlıktır. Birbirlerinin kanından ya da ortak bir soydan gelen insanlar arasındaki yakınlık ilişkisini ifade eder. Medeni Kanun’un 17. maddesinde düzenlenen kan hısımlığı; üstsoy- altsoy hısımlığı ve yansoy hısımlığı olmak üzere ikiye ayrılır.
Üstsoy- Altsoy Hısımlığı
Birbirlerinin soyundan gelen kişiler arasındaki hısımlıktır. Üstsoy hısımlığı, yukarıya doğru düz bir çizgi şeklinde uzayan hısımlıktır. Kişilerin kendilerinin veya kendilerinden önceki nesillerin dünyaya gelmesine sebep olan kişiler üstsoy olarak adlandırılır. Örneğin, kişinin anne babası; dedesi, ninesi ile onların anne ve babaları bir kimsenin üstsoyudur. Kişilerin dünyaya gelmesine sebep oldukları kendilerinden sonraki kişilere ve nesillere ise altsoy denir. Bu hısımlık, aşağı doğru düz bir çizgi şeklinde devam eder. Örneğin, bir kimsenin çocukları, torunları, torun çocukları o kişinin altsoyudur
Yansoy Hısımlığı
Ortak bir soydan (kökten) gelenler arasındaki hısımlıktır. Örneğin, kardeşler birbirlerinin yansoy kan hısımlarıdır. Yeğen, teyze, amca, hala, dayı gibi hısımlıklar da yansoy hısımdır
KAYIN HISIMLIĞI
Kayın hısımlığı, evlenme sonucunda meydana gelen hısımlıktır. Buna göre evlenen kişilerden her birinin ailesi “diğer tarafın” kayın hısmı akrabası olur. Evlilik ile oluşan bu hısımlık, evlilik sona erse dahi devam eder. Başka bir ifade ile evlilik ile başlayan kayın hısımlığı, kanun gereği, asla sona ermez.
EVLAT EDİNMEDEN DOĞAN HISIMLIK
Yapay hısımlık veya suni hısımlık olarak da ifade edilen bu hısımlık, evlat edinme işleminin tamamlanmasıyla birlikte evlatlık ile evlat edinen kişi arasında oluşan hısımlıktır. Evlat edinme işleminin tamamlanma anı ise evlat edinme kararının mahkeme tarafından onaylandığı andır. Mahkemece verilen karar sonrasında evlat edinen ile evlatlık arasında bir üstsoy-altsoy hısımlığı meydana gelir. Bundan dolayıdır ki bir sözleşme olarak ifade edilen “evlat edinme” daha önceden aralarında kan bağına dayalı bir yakınlık olmayan kişiler arasında akrabalık oluşturur.
